Written by Dirk Jan Buter

Ik leerde vliegen praten

Ik leerde vliegen praten

Geschreven door Dirk Jan Buter op 08 september 2026. Foto door Dirk Jan Buter.

Het begon allemaal met een berichtje van Niels, een vriend van mij, met daarin een link naar een fascinerend GitHub-project. Het project bevatte een virtuele fruitvlieg op je bureaublad waarvan de bewegingen, zoals lopen, rusten, poetsen en wegvliegen, volledig werden aangestuurd door een live emulatie van een echt fruitvliegenbrein. Ik wilde graag onderzoeken hoe deze toepassing precies werkte en hoe realistisch de emulatie in de praktijk was, dus besloot ik om er als zijproject mee aan de slag te gaan.

Om te begrijpen waarom dit zo bijzonder is, moeten we kijken naar de geschiedenis van het hersenonderzoek bij de fruitvlieg. Jarenlang was het in kaart brengen van het volledige schakelschema van een insectenbrein, ook wel een connectoom genoemd, een schier onmogelijke taak. Waar wetenschappers in de jaren tachtig al het brein van een eenvoudige rondworm met 302 neuronen ontleedden, telt het brein van een fruitvlieg meer dan 139.000 neuronen en meer dan 50 miljoen synaptische verbindingen.

De grote doorbraak kwam er door het internationale FlyWire Consortium, samen met onderzoekers van het Janelia Research Campus en Google Research. Het brein van een vrouwelijke fruitvlieg werd hiervoor in duizenden ultradunne plakjes van slechts 40 nanometer dik gesneden. Elk van deze plakjes werd vervolgens gescand met behulp van geavanceerde elektronenmicroscopie. Met behulp van computer vision en kunstmatige intelligentie werden de miljoenen beelden aan elkaar gesmeed tot een driedimensionale reconstructie, die daarna handmatig werd gecontroleerd door wetenschappers over de hele wereld. Het resultaat was de FAFB-dataset, waarmee voor het eerst exact kon worden nagegaan hoe zintuiglijke prikkels via interne netwerken leiden tot specifieke spierreacties, zoals de bekende vluchtreactie van de vlieg.

Het oorspronkelijke project dat Niels stuurde, maakte gebruik van deze connectoomdata om een Leaky Integrate-and-Fire emulatie van de neuronen op te starten op het bureaublad. De virtuele vlieg reageerde op muisbewegingen doordat visuele prikkels de geemuleerde neuronen stimuleerden tot aan het vluchtpunt. Ook gebruikte de vlieg de randen van geopende vensters als een soort fysiek terrein om over heen te lopen.

Voor mijn eigen experiment wilde ik dit principe meenemen naar de Unity engine. Om Unity te laten communiceren met het hersenmodel schreef ik een Python socket-verbinding. De Python-server verwerkt de berekeningen van de vurende neuronen en stuurt deze data als een constante stroom door naar Unity. In Unity wordt deze data omgezet in animaties, krachten en bewegingen van de vlieg. De Python-server biedt daarnaast de mogelijkheid om sensorische feedback terug te sturen naar het brein, hoewel ik die specifieke terugkoppeling in deze fase nog niet heb geïmplementeerd.

Om het experiment extra vermakelijk te maken, besloot ik om de emotionele en fysieke toestand van de vlieg hoorbaar te maken. Door de activiteit in specifieke neuronenclusters te monitoren, kon ik afleiden of de vlieg schrok van de muis, honger had of juist rustig aan het ontspannen was. Deze emotionele toestanden koppelde ik aan de ElevenLabs API om de vliegen daadwerkelijk te laten praten. Om het gebruik van de API efficiënt te houden, worden gegenereerde audiostanden lokaal opgeslagen in een cache, zodat bekende uitspraken direct opnieuw afgespeeld kunnen worden.

Het blijft bijzonder om te zien hoe een complex neurologisch dataset via een socket-verbinding en spraaksynthese verandert in een interactief, sprekend digitaal wezen op je scherm.

Zelfrijdende auto's: een veiligere toekomst?

Zelfrijdende (ook wel autonome) auto's zijn de toekomst. Zoveel is wel duidelijk. Maar in hoeverre zijn ze zelfrijdend? Moet de mens nog ingrijpen? En maken deze auto's geen fouten? Wij hebben de verschillende levels van (zelfrijdende) auto's voor je op een rijtje gezet, samen met de nadelen, maar zeker ook de voordelen van (meer van) deze auto's in het verkeer. *Een zelfrijdende auto werkt vaak met meerdere camera's die met behulp van AI objecten herkennen en hierop reageren.* Zo kunnen ze andere auto's ontwijken, maar ook automatisch stoppen voor een rood verkeerslicht. Sommige autoproducenten maken naast de camera's ook gebruik van sensoren, radar en lidar. Deze auto's hebben vaak een extra roterende sensor bovenop de auto. Langzaamaan zijn er door de ontwikkeling verschillende levels...

Wordt de wereld wakker? Een nieuw bewustzijn groeit

De laatste tijd is het echt een rollercoaster op de wereld. Overal zie je problemen en ruzies, waardoor je je kan afvragen of het nog wel goed komt met ons. Maar te midden van al die chaos zie je ook iets moois gebeuren. *Steeds meer mensen, van allerlei verschillende achtergronden, beginnen door te krijgen dat we allemaal op de een of andere manier met elkaar verbonden zijn. Wat jij voelt, wat jij meemaakt, de worstelingen die je hebt, het staat niet los van wat anderen ervaren.* Dit besef zorgt voor een verandering in hoe we denken. We beginnen te snappen dat we allemaal deel uitmaken van iets groters, een soort onzichtbaar web waar we allemaal aan vastzitten. ## Connectie: de basis van alles Deze nieuwe manier van kijken is gebaseerd op het idee dat jouw mind, je hart en wat je doet n...

DNA als leidraad om gezondheidsproblemen te voorkomen

Ik wilde al heel lang mijn DNA laten testen om meer te weten te komen over zowel mijn genetische mutaties als mijn afkomst. Zo wilde ik mijn zwakheden in mijn DNA-profiel ontdekken en preventieve maatregelen nemen. Daarom liet ik mijn DNA testen via 23andMe. Ik was vol verwachting en nieuwsgierigheid toen ik op de resultaten wachtte. Wat als ik een mutatie had die mijn leven zou kunnen beïnvloeden? Wat als ik een aandoening had waarvan ik niet wist dat ik die had? Mijn tests leverden verschillende resultaten op die mijn aandacht trokken. We zullen dit hieronder in detail bespreken. Maar eerst een korte introductie tot 23andMe. ## 23andMe 23andMe is een genetische testservice waarmee gebruikers gedetailleerde inzichten kunnen krijgen in hun genetische samenstelling. De service om...

De Schatten van India

India, de naam van een uitgestrekt, expansief land dat zijn naam dankt aan de Indus-rivier, die eigenlijk ‘stroom’ of ‘rivier’ betekent. Het is een land dat zich uitstrekt van de Himalaya in het noorden tot het diepste tropische zuiden. Het is het land van vele tempels en een verzameling filosofieën, tradities, rituelen en spirituele bewegingen die het hindoeïsme vormen. India heeft vele donkere tijden meegemaakt en is vaak ten prooi gevallen aan buitenlandse heersers, zoals de Indo-Griekse en Centraal-Aziatische stammen in de oudheid, de Hunnen in de 5e en 6e eeuw, en het Mughal-rijk (1526–1857). Daarna kwamen Europeanen, waaronder de Nederlanders, Portugezen, Spanjaarden, Groot-Brittannië en Frankrijk, India domineren via de slavenhandel. Ze introduceerden het idee...

De roep om het echte: een reflectie

Nooit eerder waren we zo omringd door het kunstmatige. Door AI gegenereerde kunst, deepfake-video's, geautomatiseerde gesprekken, het is letterlijk overal. En te midden van deze digitale tsunami ontstaat een tegenbeweging, een stille roep om het echte. We verlangen naar de tastbaarheid van handgemaakte producten, de imperfectie van analoge fotografie, de oprechtheid van menselijke interactie. *Het lijkt alsof we in onze poging om perfectie te bereiken de essentie van ons mens-zijn zijn kwijtgeraakt. Nu, meer dan ooit, beseffen we de waarde van het echte, het authentieke, het menselijke.* Ik durf het bijna niet meer hardop te zeggen, omdat we zo overweldigd zijn door AI dat we verlangen naar echte dingen in plaats van namaak. Ik begrijp het verlangen naar authenticiteit, naar het echte, na...

David Ishees missie om genbewerking voor iedereen toegankelijk te maken

David Ishee is een hondenfokker, oorspronkelijk uit Mississippi, die voor het eerst in de schijnwerpers kwam toen hij in 2016 besloot Mastiff-puppy's te biohacken, om ze te laten gloeien in het donker. In 2019 was hij een van de hoofdrolspelers in de Netflix-documentaire ‘Unnatural Selection’, die zijn leven drastisch veranderde. Hij speelde ook een cruciale rol in een poging tot HIV-vaccinatie, waarbij hij samenwerkte met Aaron Traywick, een ondernemer, die op achtentwintigjarige leeftijd, dood werd aangetroffen, in een meditatiespa. Ze maakten hierover een documentaire: 'Citizen Bio'. Vorig jaar verhuisde hij naar Texas, om in een laboratorium voor biotechnologie te werken. David Ishee heeft zelfvertrouwen en is op een missie om genetische modificatie voor iedereen toegankelijk te m...