Written by Jeanne van der Kolk

Zelfrijdende auto's: een veiligere toekomst?

Zelfrijdende auto's: een veiligere toekomst?

Geschreven door Jeanne van der Kolk op 12 juli 2024. Foto door Dllu (CC BY 4.0).

Zelfrijdende (ook wel autonome) auto's zijn de toekomst. Zoveel is wel duidelijk. Maar in hoeverre zijn ze zelfrijdend? Moet de mens nog ingrijpen? En maken deze auto's geen fouten? Wij hebben de verschillende levels van (zelfrijdende) auto's voor je op een rijtje gezet, samen met de nadelen, maar zeker ook de voordelen van (meer van) deze auto's in het verkeer.

Een zelfrijdende auto werkt vaak met meerdere camera's die met behulp van AI objecten herkennen en hierop reageren. Zo kunnen ze andere auto's ontwijken, maar ook automatisch stoppen voor een rood verkeerslicht. Sommige autoproducenten maken naast de camera's ook gebruik van sensoren, radar en lidar. Deze auto's hebben vaak een extra roterende sensor bovenop de auto.

Langzaamaan zijn er door de ontwikkeling verschillende levels van zelfrijdende auto's ontstaan die per level een stapje dichter bij volledig autonome auto’s komen, waarin je als mens dus niks meer hoeft te doen.

De zes (eigenlijk vijf) levels van zelfrijdende auto's:

Level 0 auto's komen momenteel verreweg het meeste voor op de hele wereld. De nieuwere auto’s hebben een camera of sensor om te ondersteunen bij het achteruitrijden, maar je moet wel zelf remmen om ongelukken te voorkomen.

Level 1 auto's hebben in een aantal situaties iets van controle over wat de auto zelf doet. Hieronder vallen bijvoorbeeld 'lane assist' om te zorgen dat je binnen de lijnen van de rijstrook blijft rijden en op radar gebaseerde 'adaptive cruise control' die zelfstandig voldoende afstand bewaart tussen jou en je voorganger. Ook noodremsystemen vallen onder de level 1 auto's, samen met de dodehoekmonitor. Sinds 2022 moeten alle nieuwe auto’s in de EU bepaalde level 1-functies hebben. Dit is om de veiligheid in het verkeer drastisch te verbeteren.

Level 2 auto's kunnen volledig zelfstandig rijden in bepaalde situaties door zelf te sturen en te versnellen of te remmen, of auto's met een inparkeerfunctie. De bestuurder moet wel altijd zijn handen aan het stuur houden en kunnen ingrijpen.

Level 3 auto's kunnen over een normale weg rijden, langs een specifieke route die door de bestuurder is ingevoerd. Ze hebben geen belangrijke failsafe en dus zijn er nog steeds menselijke bestuurders nodig om in te grijpen. De auto rijdt volledig zelf, maar als hij een bepaalde situatie niet kan oplossen, moet je als mens ingrijpen. Vaak wordt dit level zelfrijdende auto's overgeslagen, omdat het nut van het hele zelfstandig rijden wegvalt bij het feit dat mensen nog steeds moeten opletten en elk moment moeten kunnen ingrijpen.

Level 4 auto's gebruiken menselijke bestuurders als echte noodoplossing, maar kunnen bepaalde ingewikkeldere dingen wel zelf. Ze kunnen zelfstandig rondrijden in een bepaald gebied of bepaalde taken volledig zelfstandig uitvoeren. De auto stopt met rijden in een situatie die hij niet kan oplossen totdat een menselijke bestuurder het kan overnemen. Dit doet hij meestal door de auto te parkeren.

Level 5 auto's hebben totaal geen menselijk handelen nodig en in veel conceptmodellen is zelf ingrijpen ook niet mogelijk. Ze hebben vaak geen stuur. Ze zouden alles kunnen wat een mens kan, maar dan veiliger.

Beperkingen van (deels) autonome auto's

Huidige zelfrijdende auto's maken dus vaak gebruik van camera’s. Deze methode is echter zeer gevoelig voor licht en weersomstandigheden. Door regen of sneeuw werkt de camera minder goed en zullen er dus snel dingen over het hoofd worden gezien. Tesla is gestopt met het gebruik van radar en ultrasonische sensoren. Tesla's zijn dus puur afhankelijk van camera's. Deze camera's hebben echter een blind spot laag voor de auto, waardoor belangrijke dingen niet door de camera's geregistreerd worden. Dit kan gevaarlijk zijn als bijvoorbeeld een hond of een klein kind voor de auto loopt. Dit is de reden dat andere bedrijven zoals Waymo ook radar en lidar gebruiken. Vaak ook in combinatie met sensoren. Dit zorgt voor meer veiligheid, maar de extra technologie is ook duur.

Ook gebeuren er soms ongelukken met zelfrijdende auto's die door menselijke bestuurders vaak voorkomen hadden kunnen worden. Dit zijn vaak fouten die mensen niet maken, maar die lastig te leren zijn aan AI.  Denk bijvoorbeeld aan iemand die oversteekt, maar niet over een zebrapad loopt, of iemand die door rood loopt. Ook 'snappen' auto's vaak niet dat mensen achter een object kunnen verdwijnen en daarna ook weer kunnen verschijnen. Wij als mens snappen dit wel en kunnen daarom op tijd actie ondernemen.

Autonome auto's kunnen veel verkeersdoden voorkomen

Ondanks het feit dat (grotendeels) zelfrijdende auto's nog steeds ongelukken veroorzaken, zorgen zij wel voor een grote afname in het aantal ongelukken. Vaak reageert een zelfrijdende auto sneller dan een mens en dat kan een groot aantal verkeersdoden per jaar schelen. Geschat wordt dat het wereldwijd zo'n 1,2 miljoen doden per jaar kan schelen als er alleen maar zelfrijdende auto's rond zouden rijden. Natuurlijk is dit een scenario voor in de toekomst, maar hoe meer AI ons in ons autorijden ondersteunt, hoe veiliger het verkeer wordt. Laten we de nieuwe snufjes omarmen en gebruikmaken van die kunstmatige intelligentie om ons te ondersteunen, ook als we het rijden nog niet (volledig) uit handen zouden kunnen of willen geven.

RaDAR en LiDAR

Naast camera's gebruiken de meeste merken van zelfrijdende auto's dus ook andere technieken. Radar staat voor Radio Detection and Ranging en stuurt radiogolven de omgeving in. Aan de hand van de tijd die het kost om deze terug te krijgen kan worden bepaald hoe ver weg een object is. Lidar staat voor Light Detection and Ranging en werkt ongeveer hetzelfde als radar. Lidar werkt met licht in plaats van met radiogolven. Omdat lichtgolven korter zijn, is lidar sneller en nauwkeuriger dan radar. Er worden actief duizenden lichtstralen gestuurd vanuit de sensor, die weerkaatsen op objecten en worden teruggestuurd naar de sensor.

Zelfrijdende taxi's in San Francisco

Zelfrijdende taxi's in San FranciscoRaj

In San Francisco is een nieuwe toeristenattractie: zelfrijdende taxi's. Je kunt een taxi van Waymo boeken voor een ritje door de stad. De auto's zijn uitgerust met radar, lidar, sensoren en interne en externe camera's. De klantenservice houdt van een afstand de rit in de gaten om de veiligheid te maximaliseren en staat voor je klaar als dat nodig is. Er kunnen vier mensen in de taxi. Je mag niet op de bestuurdersstoel zitten. Een ritje maken? Je moet wel ver van tevoren boeken, want de taxi's zijn erg populair.

Groener dan gras, Mosa Meat's missie naar duurzaam en vriendelijk vlees

Hamburgers die zijn gemaakt in een lab. Dat is wat kweekvlees eigenlijk is. Dit echte vlees wordt gemaakt zonder dat er een dier voor hoeft dood te gaan. Dat klinkt toch geweldig? Nou… Kweekvlees is een ingewikkeld onderwerp. De meningen hierover zijn verdeeld. Sommige mensen zijn enthousiast, maar anderen vinden het maar een raar idee. Er is helaas veel onwetendheid over kweekvlees. Daarom hielden wij een interview met Peter Verstrate, medeoprichter van Mosa Meat, die samen met zijn collega’s in 2013 de eerste kweekvleesburger presenteerde. ## Hoe ben je terecht gekomen in de voedingswetenschap? “Mijn oudere broer studeerde voedingstechnologie op de hogeschool. Ik had vwo gedaan, dus ik kon naar de universiteit in Wageningen. Ik heb daar de studie levensmiddelentechnologie ge...

EDOF: Microscopische fotografie met scherpe beelden

Wauw, ik zie vaak microscoopclose-upbeelden op mijn tijdlijn met verbazingwekkende scherpte. Hoe is dit mogelijk? Als ik dat met mijn microscoop wil, krijg ik maar een beperkte scherptediepte.
De truc zit hem in de Extended Depth-Of-Focus- of EDOF-technologie. Dit kun je bereiken met geavanceerde lenzen of software. In dit artikel duiken we in deze technologie en proberen we er zelf een softwareprogramma voor te schrijven. ## Uitleg EDOF-technologie Microscopen hebben vaak een kleine focus, waardoor slechts een deel van de vergroting duidelijk zichtbaar is, de rest is onscherp. Met EDOF maken geavanceerde lenzen of software met een speciaal algoritme het brandpuntsgebied groter, waardoor je een volledig dieptebereik krijgt. ## Focusstapeling Focus stacking is een techniek...

De roep om het echte: een reflectie

Nooit eerder waren we zo omringd door het kunstmatige. Door AI gegenereerde kunst, deepfake-video's, geautomatiseerde gesprekken, het is letterlijk overal. En te midden van deze digitale tsunami ontstaat een tegenbeweging, een stille roep om het echte. We verlangen naar de tastbaarheid van handgemaakte producten, de imperfectie van analoge fotografie, de oprechtheid van menselijke interactie. *Het lijkt alsof we in onze poging om perfectie te bereiken de essentie van ons mens-zijn zijn kwijtgeraakt. Nu, meer dan ooit, beseffen we de waarde van het echte, het authentieke, het menselijke.* Ik durf het bijna niet meer hardop te zeggen, omdat we zo overweldigd zijn door AI dat we verlangen naar echte dingen in plaats van namaak. Ik begrijp het verlangen naar authenticiteit, naar het echte, na...

AI is overal en ook zet het de radiowereld op zijn kop

De ontwikkelingen op het gebied van AI gaan echt heel snel, ook in de radiowereld. *Toen OpenAI kwam met het revolutionaire ChatGPT, was voor je het wist de DJ vervangen door een vriendelijke AI-stem*. En de eerste Nederlander die deze trend volgt is Stephan Verrips, die als ware pionier de DJ van zijn radiostation laat vervangen door AI. Maar wacht, wacht, wacht, Jeffrey Wirtz doet het nog beter met HDFM, een station dat volledig wordt bestuurd door AI. Niet alleen de DJ is vervangen, maar ook de muziek wordt niet meer door mensen gemaakt. ## Auteursrechten Blijkbaar is het een dingetje, het is lastig en vooral duur om echte muziek te draaien vanwege auteursrechten. “*Het starten van een hobbyradiostation kost je een fortuin en dan moet je ook maandelijks veel geld betalen aan Buma/St...

Gehackt: Waarom ik WordPress eruit gooi

Het begon met zo’n mailtje op mijn scherm: Je wachtwoord is veranderd. Nou, mooi niet. Ik had helemaal niks aangepast. Een of andere hacker had een oud lek in WordPress gevonden en zat zo binnen op de achterkant van de Ronald Thump Parody website. Binnen een paar minuten was mijn wachtwoord gewijzigd, stonden er vreemde accounts in de database, hing er een signature-pagina op de site én was de AI aangepast. De hacker was namelijk direct de systeemprompt in gedoken. ## AI gekaapt… maar de hacker had wel gelijk Meestal krijg je bij zo’n hack alleen maar rommel of vage reclame. Dit was anders. De hacker had de instructies van de interactieve Ronald Thump avatar herschreven. Er stond ineens dat de kloon moest roepen dat klimaatverandering een hoax is. Ik denk daar zelf...

Mensen met een doodswens wijzen een ticket naar de toekomst af

Voor aanhangers van cryonics is de keuze overduidelijk. Als je geconfronteerd wordt met een terminale ziekte of simpelweg ouder wordt, is het alternatief voor invriezen in vloeibare stikstof bij -196°C... tja, voorgoed einde verhaal. Zij zien zelfs de kleinste kans dat toekomstige technologie cellulaire schade kan herstellen en je weer tot leven kan wekken, als de ultieme levensverzekering. Toch bevindt cryonics zich, decennia nadat Robert Ettinger het idee in 1962 voor het eerst lanceerde, nog steeds in de absolute marge. Wereldwijd hebben slechts enkele duizenden mensen zich aangemeld voor cryopreservatie na hun overlijden, en liggen er momenteel slechts een paar honderd lichamen daadwerkelijk in opslagtanks. Miljarden mensen worden dagelijks geconfronteerd met de absolute zekerhe...