Written by Jeanne van der Kolk

Zelfrijdende auto's: een veiligere toekomst?

Zelfrijdende auto's: een veiligere toekomst?

Geschreven door Jeanne van der Kolk op 12 juli 2024. Foto door Dllu (CC BY 4.0).

Zelfrijdende (ook wel autonome) auto's zijn de toekomst. Zoveel is wel duidelijk. Maar in hoeverre zijn ze zelfrijdend? Moet de mens nog ingrijpen? En maken deze auto's geen fouten? Wij hebben de verschillende levels van (zelfrijdende) auto's voor je op een rijtje gezet, samen met de nadelen, maar zeker ook de voordelen van (meer van) deze auto's in het verkeer.

Een zelfrijdende auto werkt vaak met meerdere camera's die met behulp van AI objecten herkennen en hierop reageren. Zo kunnen ze andere auto's ontwijken, maar ook automatisch stoppen voor een rood verkeerslicht. Sommige autoproducenten maken naast de camera's ook gebruik van sensoren, radar en lidar. Deze auto's hebben vaak een extra roterende sensor bovenop de auto.

Langzaamaan zijn er door de ontwikkeling verschillende levels van zelfrijdende auto's ontstaan die per level een stapje dichter bij volledig autonome auto’s komen, waarin je als mens dus niks meer hoeft te doen.

De zes (eigenlijk vijf) levels van zelfrijdende auto's:

Level 0 auto's komen momenteel verreweg het meeste voor op de hele wereld. De nieuwere auto’s hebben een camera of sensor om te ondersteunen bij het achteruitrijden, maar je moet wel zelf remmen om ongelukken te voorkomen.

Level 1 auto's hebben in een aantal situaties iets van controle over wat de auto zelf doet. Hieronder vallen bijvoorbeeld 'lane assist' om te zorgen dat je binnen de lijnen van de rijstrook blijft rijden en op radar gebaseerde 'adaptive cruise control' die zelfstandig voldoende afstand bewaart tussen jou en je voorganger. Ook noodremsystemen vallen onder de level 1 auto's, samen met de dodehoekmonitor. Sinds 2022 moeten alle nieuwe auto’s in de EU bepaalde level 1-functies hebben. Dit is om de veiligheid in het verkeer drastisch te verbeteren.

Level 2 auto's kunnen volledig zelfstandig rijden in bepaalde situaties door zelf te sturen en te versnellen of te remmen, of auto's met een inparkeerfunctie. De bestuurder moet wel altijd zijn handen aan het stuur houden en kunnen ingrijpen.

Level 3 auto's kunnen over een normale weg rijden, langs een specifieke route die door de bestuurder is ingevoerd. Ze hebben geen belangrijke failsafe en dus zijn er nog steeds menselijke bestuurders nodig om in te grijpen. De auto rijdt volledig zelf, maar als hij een bepaalde situatie niet kan oplossen, moet je als mens ingrijpen. Vaak wordt dit level zelfrijdende auto's overgeslagen, omdat het nut van het hele zelfstandig rijden wegvalt bij het feit dat mensen nog steeds moeten opletten en elk moment moeten kunnen ingrijpen.

Level 4 auto's gebruiken menselijke bestuurders als echte noodoplossing, maar kunnen bepaalde ingewikkeldere dingen wel zelf. Ze kunnen zelfstandig rondrijden in een bepaald gebied of bepaalde taken volledig zelfstandig uitvoeren. De auto stopt met rijden in een situatie die hij niet kan oplossen totdat een menselijke bestuurder het kan overnemen. Dit doet hij meestal door de auto te parkeren.

Level 5 auto's hebben totaal geen menselijk handelen nodig en in veel conceptmodellen is zelf ingrijpen ook niet mogelijk. Ze hebben vaak geen stuur. Ze zouden alles kunnen wat een mens kan, maar dan veiliger.

Beperkingen van (deels) autonome auto's

Huidige zelfrijdende auto's maken dus vaak gebruik van camera’s. Deze methode is echter zeer gevoelig voor licht en weersomstandigheden. Door regen of sneeuw werkt de camera minder goed en zullen er dus snel dingen over het hoofd worden gezien. Tesla is gestopt met het gebruik van radar en ultrasonische sensoren. Tesla's zijn dus puur afhankelijk van camera's. Deze camera's hebben echter een blind spot laag voor de auto, waardoor belangrijke dingen niet door de camera's geregistreerd worden. Dit kan gevaarlijk zijn als bijvoorbeeld een hond of een klein kind voor de auto loopt. Dit is de reden dat andere bedrijven zoals Waymo ook radar en lidar gebruiken. Vaak ook in combinatie met sensoren. Dit zorgt voor meer veiligheid, maar de extra technologie is ook duur.

Ook gebeuren er soms ongelukken met zelfrijdende auto's die door menselijke bestuurders vaak voorkomen hadden kunnen worden. Dit zijn vaak fouten die mensen niet maken, maar die lastig te leren zijn aan AI.  Denk bijvoorbeeld aan iemand die oversteekt, maar niet over een zebrapad loopt, of iemand die door rood loopt. Ook 'snappen' auto's vaak niet dat mensen achter een object kunnen verdwijnen en daarna ook weer kunnen verschijnen. Wij als mens snappen dit wel en kunnen daarom op tijd actie ondernemen.

Autonome auto's kunnen veel verkeersdoden voorkomen

Ondanks het feit dat (grotendeels) zelfrijdende auto's nog steeds ongelukken veroorzaken, zorgen zij wel voor een grote afname in het aantal ongelukken. Vaak reageert een zelfrijdende auto sneller dan een mens en dat kan een groot aantal verkeersdoden per jaar schelen. Geschat wordt dat het wereldwijd zo'n 1,2 miljoen doden per jaar kan schelen als er alleen maar zelfrijdende auto's rond zouden rijden. Natuurlijk is dit een scenario voor in de toekomst, maar hoe meer AI ons in ons autorijden ondersteunt, hoe veiliger het verkeer wordt. Laten we de nieuwe snufjes omarmen en gebruikmaken van die kunstmatige intelligentie om ons te ondersteunen, ook als we het rijden nog niet (volledig) uit handen zouden kunnen of willen geven.

RaDAR en LiDAR

Naast camera's gebruiken de meeste merken van zelfrijdende auto's dus ook andere technieken. Radar staat voor Radio Detection and Ranging en stuurt radiogolven de omgeving in. Aan de hand van de tijd die het kost om deze terug te krijgen kan worden bepaald hoe ver weg een object is. Lidar staat voor Light Detection and Ranging en werkt ongeveer hetzelfde als radar. Lidar werkt met licht in plaats van met radiogolven. Omdat lichtgolven korter zijn, is lidar sneller en nauwkeuriger dan radar. Er worden actief duizenden lichtstralen gestuurd vanuit de sensor, die weerkaatsen op objecten en worden teruggestuurd naar de sensor.

Zelfrijdende taxi's in San Francisco

Zelfrijdende taxi's in San FranciscoRaj

In San Francisco is een nieuwe toeristenattractie: zelfrijdende taxi's. Je kunt een taxi van Waymo boeken voor een ritje door de stad. De auto's zijn uitgerust met radar, lidar, sensoren en interne en externe camera's. De klantenservice houdt van een afstand de rit in de gaten om de veiligheid te maximaliseren en staat voor je klaar als dat nodig is. Er kunnen vier mensen in de taxi. Je mag niet op de bestuurdersstoel zitten. Een ritje maken? Je moet wel ver van tevoren boeken, want de taxi's zijn erg populair.

De toekomst van de computer en smartphone

De manier waarop we met computers omgaan verandert. Jarenlang zijn we gewend geweest aan schermen en toetsenborden, maar deze vertrouwde interfaces worden steeds meer uitgedaagd door nieuwe technologieën. Denk aan spraakherkenning, die inmiddels gemeengoed is geworden in onze telefoons en slimme speakers. Of aan touchfeedback van touchscreens, waardoor je virtuele knoppen daadwerkelijk kunt voelen. Maar de toekomst gaat verder: we zien nu al prototypes van virtuele en laserprojectietoetsenborden, en zelfs de opkomst van hersengestuurde interfaces die onze gedachten omzetten in commando's. ## Afscheid van het fysieke? Misschien wel de meest opvallende verandering is het verdwijnen van het fysieke toetsenbord en scherm zoals we die kennen. Waarom typen als je gewoon kunt spreken? Waarom n...

Ik leerde vliegen praten

Het begon allemaal met een berichtje van Niels, een vriend van mij, met daarin een link naar een fascinerend GitHub-project. Het project bevatte een virtuele fruitvlieg op je bureaublad waarvan de bewegingen, zoals lopen, rusten, poetsen en wegvliegen, volledig werden aangestuurd door een live emulatie van een echt fruitvliegenbrein. Ik wilde graag onderzoeken hoe deze toepassing precies werkte en hoe realistisch de emulatie in de praktijk was, dus besloot ik om er als zijproject mee aan de slag te gaan. Om te begrijpen waarom dit zo bijzonder is, moeten we kijken naar de geschiedenis van het hersenonderzoek bij de fruitvlieg. Jarenlang was het in kaart brengen van het volledige schakelschema van een insectenbrein, ook wel een connectoom genoemd, een schier onmogelijke taak. Waar wetens...

De spiegel van onsterfelijkheid

Stel je voor dat je altijd jong blijft, met de energie van een twintiger en een eeuwig leven. Deze droom, vol avonturen en mogelijkheden, lijkt geweldig. Een leven zonder eind waarin je alles kunt ontdekken, mensen ontmoet en je dromen nastreeft. Maar hoe zou zo'n wereld eruitzien? Wat voor uitdagingen en kansen zouden we tegenkomen? ## Het mooie van eeuwig leven Het idee van onsterfelijkheid laat je denken aan een leven vol eindeloze avonturen en zoektochten naar kennis. Denk aan reizen de wereld rond, het houden van feestjes, of wekenlang duiken in boeken. Je zou constant anderen kunnen helpen en de wereld een betere plek maken. Eeuwige jeugd zou betekenen dat je de tijd hebt om je passies te volgen en sterke vriendschappen op te bouwen. School en leren zouden ook veranderen. In...

Mijn manier van praten met een AI iedere dag

Veel mensen zijn al bekend met AI en anderen lopen nog wat achter. Dat is niet zo gek als je ziet hoe snel de ontwikkelingen gaan. Ik heb zelf veel geëxperimenteerd en zelfs mijn eigen AI-kloon gemaakt. Dit proces was niet alleen erg leuk om te doen, het heeft mijn leven ook aanzienlijk veranderd. De verandering kwam doordat ik dagelijks met mijn AI-kloon ben gaan praten. Ik praat nu een week met deze AI en in dit artikel beschrijf ik mijn transformatie. Eerst leg ik uit wat een AI-kloon volgens mij precies is. Tijdens de start van de opnames van de documentaire "AI Love" kwam ik op het idee om een ​​AI-kloon te maken. Het leek me interessant om mezelf te kopiëren naar de digitale wereld als tegenhanger van cryonics of mind uploading. Cryonics is jezelf na je dood invriezen om late...

Hoe je de grenzen van het leven kunt overwinnen

We ervaren allemaal grenzen in het leven. Of het nu gaat om financiële, emotionele of fysieke grenzen. *Om die grenzen te overwinnen is vaak vastberadenheid en veel moed nodig*. Wil je het maximale uit jezelf halen, dan moet je veel oefenen en trainen. ## Nieuwe uitdaging Bijvoorbeeld kan je je grenzen verleggen door een nieuwe taal te leren, door je kennis van een vakgebied te verdiepen, door een verre reis te maken, door een nieuwe hobby op te pakken of door een nieuwe uitdaging aan te gaan. Welke beperking en of grenzen loop jij tegenaan en zou je aan willen werken? Welke uitdagingen spreek je met jezelf af om je grenzen te verleggen? Tot waar ga jij? Tot hoe ver kom jij? ## Grenzen verleggen *Als je uit je comfortzone stapt, voelt dit ongemakkelijk of krijg je er juist...

AI is overal en ook zet het de radiowereld op zijn kop

De ontwikkelingen op het gebied van AI gaan echt heel snel, ook in de radiowereld. *Toen OpenAI kwam met het revolutionaire ChatGPT, was voor je het wist de DJ vervangen door een vriendelijke AI-stem*. En de eerste Nederlander die deze trend volgt is Stephan Verrips, die als ware pionier de DJ van zijn radiostation laat vervangen door AI. Maar wacht, wacht, wacht, Jeffrey Wirtz doet het nog beter met HDFM, een station dat volledig wordt bestuurd door AI. Niet alleen de DJ is vervangen, maar ook de muziek wordt niet meer door mensen gemaakt. ## Auteursrechten Blijkbaar is het een dingetje, het is lastig en vooral duur om echte muziek te draaien vanwege auteursrechten. “*Het starten van een hobbyradiostation kost je een fortuin en dan moet je ook maandelijks veel geld betalen aan Buma/St...